Yük Daşıma Lisenziyası: Buraxılış və İcazələr (Azərbaycan)

Qısa cavab: “Yük daşıma lisenziyası” Azərbaycanda axtarışda işlədilən ümumi ifadədir, lakin müraciət edərkən daşımanın növünə uyğun rəsmi termini seçmək lazımdır. “Avtomobil nəqliyyatı haqqında” Qanunun 13-cü maddəsi hüquqi şəxslər və fərdi sahibkarlar üçün buraxılış vəsiqəsi və nəqliyyat vasitəsi üzrə buraxılış kartı mexanizmini nəzərdə tutur. Beynəlxalq daşımada marşrut və ölkələrə görə ayrıca beynəlxalq icazələr də tələb oluna bilər.

Məlumat 28 iyul 2026-cı ildə rəsmi mənbələr üzrə yoxlanılıb. Konkret müraciətdən əvvəl AYNA-nın aktual xidmət şərtlərini yoxlayın.

Buraxılış vəsiqəsi ilə buraxılış kartının fərqi

Buraxılış vəsiqəsi daşıyıcı operatorun müvafiq avtomobil nəqliyyatı fəaliyyəti ilə məşğul olmağa buraxıldığını təsdiqləyir. Buraxılış kartı isə həmin fəaliyyətə cəlb olunan konkret nəqliyyat vasitəsi ilə əlaqəlidir. Buna görə şirkətdə vəsiqənin olması bütün avtomobillərin avtomatik olaraq bütün marşrutlarda işləyə bilməsi demək deyil.

Qanunda beynəlxalq yük daşımaları və ölkədaxili sifarişli daşımalar fəaliyyət növünə görə ayrılır. Şirkət əvvəlcə hansı xidməti göstərdiyini dəqiq müəyyənləşdirməlidir:

• yalnız öz malını daşıyır, yoxsa üçüncü şəxsə ödənişli xidmət göstərir;
• ölkə daxilində, yoxsa beynəlxalq marşrutda işləyir;
• adi, təhlükəli, iriqabaritli və ya ağırçəkili yük daşıyır;
• hansı nəqliyyat vasitələrini fəaliyyətə cəlb edir.

Beynəlxalq daşımada hansı əlavə icazə lazım ola bilər?

Operatorun fəaliyyətə buraxılması beynəlxalq reys üçün lazım olan bütün sənədləri əvəz etmir. Təyinat və tranzit ölkələrinə, ikitərəfli sazişlərə və reysin növünə görə xarici/icazə sənədi tələb oluna bilər. Aktual icazə növləri, müraciət qaydası və xidmət kanalları AYNA-nın yükdaşıma xidməti səhifəsində dərc olunur.

Beynəlxalq reys planında bunları ayrıca yoxlayın:

1. operatorun uyğun buraxılış vəsiqəsi;
2. reysə çıxan avtomobilin buraxılış kartı;
3. marşrut ölkələrinin tələb etdiyi beynəlxalq daşıma icazələri;
4. CMR, invoys, qablaşdırma siyahısı və gömrük/tranzit sənədləri;
5. yükə aid mənşə, fitosanitar, baytarlıq və digər sertifikatlar;
6. sürücü, avtomobil, sığorta və texniki sənədlərin qüvvədəolma müddəti.

Təhlükəli və ağır yük üçün eyni sənəd kifayətdirmi?

Xeyr. Təhlükəli yük üçün Qanunun 47-ci maddəsi və xüsusi daşıma qaydaları tətbiq olunur. Yükün sinfi, UN nömrəsi, qablaşdırması, nişanlanması, sürücü hazırlığı və nəqliyyat vasitəsinin uyğunluğu ayrıca yoxlanır. İriqabaritli və ağırçəkili yük isə Qanunun 48-ci maddəsinə uyğun xüsusi qayda və marşrut icazəsi tələb edə bilər.

Belə hallarda adi buraxılış sənədini “xüsusi yük icazəsi” kimi qəbul etmək olmaz. Yük parametrlərini və marşrutu əvvəlcədən aidiyyəti qurum və profil mütəxəssisi ilə təsdiqləyin.

Müraciətdən əvvəl şirkət nə hazırlamalıdır?

• hüquqi şəxs və ya fərdi sahibkar məlumatlarını;
• fəaliyyət növü və daşınma coğrafiyasını;
• nəqliyyat vasitələrinin qeydiyyat və istifadə hüququnu təsdiqləyən sənədləri;
• sürücü və məsul şəxslər barədə tələb olunan məlumatı;
• texniki, sığorta və uyğunluq sənədlərinin aktual siyahısını;
• xüsusi yük varsa onun təsnifat və təhlükəsizlik məlumatlarını.

Dəqiq siyahı müraciətin növünə görə dəyişə bilər. Köhnə bloq yazısından götürülmüş “lisenziya sənədləri” siyahısına deyil, müraciət günü AYNA-da göstərilən prosedura əsaslanın.

Sənədlərin əməliyyatda idarə olunması

İcazəni almaqla nəzarət bitmir. Buraxılış kartının hansı avtomobilə aid olduğu, sənədin qüvvədəolma tarixi, sürücünün uyğunluğu və marşrut icazəsi hər reysdə tutuşdurulmalıdır. Elektron reys kartında sənəd növü, nömrəsi, verilmə və bitmə tarixi, aid olduğu avtomobil və fayl nüsxəsi saxlanarsa, vaxtı bitmiş sənədlə reysə çıxma riski azalır.

Ətraflı sənəd və yük yoxlama siyahısı üçün Azərbaycanda yük daşıma qaydaları bələdçisinə baxın. Logistex sənədləri və xatırlatmaları bir paneldə toplamağa kömək edir, lakin icazənin hüquqi uyğunluğunu AYNA və zərurət olduqda hüquq mütəxəssisi ilə yoxlamaq daşıyıcının məsuliyyətidir.